Nagoszyn, kościół p.w. św. Antoniego Padewskiego

Nagoszyn - miejscowość w powiecie dębickim (województwo podkarpackie). HISTORIA. W 1791 r. biskup tarnowski Florian Amand Janowski utworzył w Nagoszynie placówkę duszpasterską, zależną od parafii w Przecławiu. Dopiero w 1925 r. biskup tarnowski Leon Wałęga erygował tutaj samodzielną parafię. Poprzedni drewniany kościół p.w. św. Barbary został przeniesiony do Nagoszyna z Ropczyc w 1790 r. Po wzniesieniu obecnego kościoła murowanego został ponownie przeniesiony tym razem do Lichwina gdzie w 1979 r. został zniszczony w czasie pożaru. Obecny kościół zbudowany został w latach 1922-25 według projektu architekta Teodora Talowskiego. Pracami budowlanymi kierował architekt Jan Krawczyk a przy budowie czynny był Stanisław Kostrzewa. Konsekracji kościoła dokonał biskup tarnowski Leon Wałęga w 1925 r.

ARCHITEKTURA. Neogotycki, murowany z cegły. Trójnawowy, bazylikowy, z krótkim prezbiterium zamkniętym trójbocznie, po bokach którego zakrystia i składzik. Z boku przy korpusie dostawiona wysoka wieża kwadratowa, ujęta ukośnymi przyporami, nakryta ostrosłupowym hełmem. Ściany zewnętrzne prezbiterium i naw bocznych opięte przyporami. Fasada zwieńczona trójkątnym szczytem, z wielkim oknem ostrołukowym i kamienną rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego po środku. W prezbiterium i nawie głównej okna ostrołukowe, w nawach obocznych okna koliste. Detal architektoniczny neogotycki. Dach nad prezbiterium i nawą główną wspólny, dwuspadowy z wieżyczką na sygnaturkę, nad nawami bocznymi dachy pulpitowe. Wnętrze nakryte sklepieniami krzyżowymi na gurtach. Arkady międzynawowe ostrołukowe. Chór muzyczny wsparty na dwóch arkadach wspartych na masywnym filarze. Polichromia wnętrza figuralna i ornamentalna, wykonana przez Wacława Taranczewskiego w 1969 r. Witraże w oknach prezbiterium neogotyckie, figuralne.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Trzy ołtarze neogotyckie z czasu budowy kościoła, wykonane przez Wojciecha Gallusa, z rzeźbami zakupionymi w Gróden w Tyrolu. W ołtarzu głównym obraz św. Jana Kantego, malowany około 1920 r. przez Wincentego Wodzinowskiego. Ambona i konfesjonały neogotyckie wykonane około 1925 r. przez Wojciecha Gallusa. Chrzcielnica alabastrowa z 1929 r. Dwa dzwony odlane przed 1939.


LITERATURA
  • Beiersdorf Z., Kościoły Teodora M. Talowskiego w Diecezji Tarnowskiej, Currenda, nr 4-6, 1986
  • Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej, [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972

Ś.p. ks. Andrzej Tokarczyk o dziejach parafii:
"Około 1500 r. pojawiła się pierwsza wzmianka o Nagoszynie. W latach 1792-1793 znajdował się tutaj dwór. Liński, gospodarz tego dworu, postanowił zakupić wioski, które obecnie należą do parafii, a więc Nagoszyn, Bobrowa, Bobrowa Wola zwana Dębiną. Wszystkie te wioski należały wówczas do parafii w Przecławiu. Pan Liński zakupił do Nagoszyna drewniany kościółek p.w. Św. Barbary. który przywiózł z Ropczyc w 1793 r. Został stamtąd przewieziony i złożony w Nagoszynie. Utworzono tutaj kapelanię. Duszpasterstwo rozwija się wiec tutaj właściwie od 1793 r. Pod koniec XIX w. powstała myśl budowy nowego kościoła, gdyż kościółek p.w. Św. Barbary był już za mały, ludzi w parafii było około trzech tysięcy. Różne przeszkody stawały na drodze do realizacji tych planów. Dopiero w 1919 r., kiedy do parafii przyszedł proboszcz ks. Jan Pięta, rozpoczął w 1922 r. budowę nowego kościoła. 11 lipca 1925 r. nowy kościół poświęcił biskup Leon Wałęga. W 1927 r. ks. Jan Pięta został przeniesiony do parafii w Łękach Górnych, a tutaj na probostwo przyszedł ks. Leon Pyzikiewicz, który pełnił funkcję proboszcza aż do 1942 r. Za jego czasów dobudowano wieżę, która spłonęła w czasie pożaru, oraz ufundowano ołtarze. Ołtarz główny ufundował hrabia Steczkowski z Korzeniowa, państwo Józef i Agnieszka Kołkowie ufundowali ołtarz Matki Bożej, zaś ołtarz Najświętszego Serca Jezusowego - parafianie. W 1927 r. Nagoszyn stał się samodzielną parafią. W latach 80tych powstała w Bobrowej kaplica dojazdowa p.w. bł. Marii Teresy Ledóchowskiej."

  • 1791 r. - biskup tarnowski Florian Amand Janowski tworzy w Nagoszynie placówkę duszpasterską, zależną od parafii w Przecławiu
  • 1792 r. - p. Liński buduje modrzewiowy kościółek w Nagoszynie p.w. Św. Barbary
  • 1926 r. - sprzedaż kościółka do Lichwinia koło Tuchowa
  • 1921 r. - poświęcenie fundamentów, rusza budowa kościoła
  • 1925 r. - konsekracja kościoła przez biskupa Leona Wałęgę
  • 1928 r. - pożar kościoła
  • 1929 r. - dobudowanie nowej wieży kościoła
Tekst opracowała Maria Kmiecik